روزهای انتظار تا ولادت منجی _ ۵
هدی سادات چاوشی در این روزها که عمدتا انگشتان ما بیش از قلب و ذهنمان با جهان در ارتباط است، و صبح و شب ما نه با طلوع و غروب خورشید و ماه و ستارهها، که با نوتیفیکیشنهای تلفن همراه تعریف میشود، یک پرسش ژرف مطرح میشود؛ و آن اینکه، مفهوم کهن و آسمانی «انتظار منجی»، در این جهان دیجیتالِ جدید، چه صورتی به خود میگیرد؟ آیا فناوری، دشمن انتظار است که باید محدود شود و فیلتر یا میتواند چارچوبی بیسابقه برای زندهنگهداشتن و حتا تعمیق آن باشد؟
ذات آدمی کنجکاو و جستجوگر و.. سرشته شده در حالیکه فضای دیجیتال با شعار _همهچیز، همین حالا_، که گاهی ما را در سرابی از آنینگری اسیر کرده است اگر دقت کنیم. در فضای دیجیتال، همهچیز فوری است؛ پیامها، لایکها، اخبار زودگذر، دروغها، توییتها و.. چنین فضایی، بهطور طبیعی با مفهوم «انتظار» که نگاهی بلندمدت و صبورانه به آینده دارد، در تضاد است. خطر آنجاست که انتظار نیز به یک کلیک یا استوری صرف تقلیل یابد؛ که معنای زیبایی در هیاهوی شبکههای اجتماعی گم میشود، بیآنکه رفتاری را اصلاح کند.
حکمت، ایجاب میکند که از ابزار زمانه برای آرمانهایمان بهره ببریم. جهان دیجیتال، اگر خردمندانه به کار رود، میتواند تبدیل به توانمندترین ابزار انتظار فعال شود.
بهطور مثال هر کاربر میتواند به یک میعادگاه مبدل شود. و هر صفحه اجتماعی میتواند یک منبر مجازی کوچک باشد. انتشار یک پست درباره عدالت امام مهدی، یک اینفوگرافیک درباره اخلاق امام مهدی، یا یک کلیپ کوتاه از محبتهای امام مهدی، همه اینها، قطرات آب و دانههای بارانی هستند که میتوانند اقیانوس فرهنگ انتظار را تشکیل دهند برای حیات و ادامه مسیر.
فضای مجازی، امکان همافزایی بیسابقهای به انسانهای همدل در سرتاسر جهان میدهد. میتوان گروههایی تشکیل داد برای کارهای خیر هدفمند و همسو با اراده امام مهدی، کمپینهای اطلاعرسانی درباره آسیبهای اجتماعی در دولت کریمه، یا حلقههای مجازی مطالعه و گفتوگوی سازنده برای شناخت امام جهانیان. این، همان «آمادهسازی زمین» در مقیاس نوین است.
همچنین به جای انفعال در برابر موج اخبار منفی، میتوان در مقابل هر خبر ظلمانی، داستانی از مقاومت و نیکی را قرار داد نه صرفا بازنشر تاریکیها و ظلم و.. این، تمرین دیدن نور در تاریکی است.
اما برای آنکه انتظار در عصر دیجیتال، اصیل و مؤثر بماند، به یک سواد جدید نیاز داریم؛ یعنی پیش از انتشار هر خبر یا اظهارنظر، مکث کنیم و بیاندیشیم آیا این محتوا، اخوت و محبت را تقویت میکند یا تفرقه؟ امید میآفریند یا یأس؟ صداقت دارد یا شایعه؟ این، همان نظارت فردی در فضای مجازی است.
یا آنکه به جای انبوهسازی محتوای سطحی از سطحینگران و طاغوتیان، یک محتوای عمیق، مستند و تاثیرگذار تولید کنیم برای بصیرتافزایی نسبت به حکومت امام مهدی ارواحنافداه و تبیین آن. چرا که یک نوشتهٔ منسجم دربارهٔ سبک زندگی منتظر از هزاران استوری گذرا ارزشمندتر است.
در برنامه روزانه، میتوان بهصورت کاملا آگاهانه نه به اجبار و نابخردانه، زمانی را برای قطع ارتباط با دنیای مجازی و صرفا ارتباط با خود، کتاب و طبیعت اختصاص دهیم اگر لازم و تمایل هست. این خلوت، سوخت لازم برای ادامهٔ فعالیت در فضای پرهیاهو را فراهم میکند. انتظار، نیازمند تأمل است و عمدتا تأمل در سکوت رخ میدهد.
در دنیای دیجیتال، تصویر آینده موعود از صرفاً یک «والپیپر» زیبا روی صفحه گوشی به یک نرمافزار زنده در وجود ما تغییر میکند که عملکردش را در واقعیت نشان دهد.
منتظر دیجیتالی، آن نیست که صرفاً عکس معابد و اماکن مقدسه را منتشر کند با چند ایموجی گریان و استیکر محزون. منتظر واقعی، خود، سنگبنای آن معبد و اماکن مذهبی در فضای مجازی است؛ سنگ صبوری در برابر هجمهها، سنگ راستی در میان انبوه دروغ، و سنگ محبتی در دل بیتفاوتیهای مجازی.
انتظار در عصر دیجیتال، یک پروژهٔ ارتباطی مسئولانه است. پروژهای که در آن، هر کلیک ما میتواند بذری از آگاهی یا ظلمتی از جهل را از هم بپاشد در هر اپ بدون درنظر گرفتن اسامی آنان و حتا تعداد ویو و دلار. که به واقع ما امروز، همزمان هم ساکن دهکده جهانی هستیم و هم باغبانانی برای «شهر آرمانی فردا». که انتخاب ابزار و شیوهٔ باغبانی با ماست اگر دقت کنیم.
منتظران امروز در عصر دیجیتال، بهواسطه نعماتی که بهواسطه سهولت در دسترسی به اطلاعات که حاصل و فراهم شده، میفهمند و میدانند که همه خوبیها در حب امام مهدی ارواحنافداه جمع است و هستیِ ایشان. آنان با با تأمل در این فراز از زیارت جامعه کبیره «اِن ذُکرَ الخَیر کنتُم أوّلُه وَ أصلُه وَ فَرعُه وَ مَعدِنُه وَ مَأواهُ وَ مُنتَهاه» واقفند که آنچه باید مورد توجه باشد امام جهانیان است، لذا وقت و انرژی و تکنولوژی را نه برای غیرواجب، بلکه برای معرفتافزایی مردم جهان و روشنگری و تبیین خوبیها و مهربانیهای و اخلاق و سیره امام جهانیان قرار میدهند تا حتا لحظهای از زمانِ باقیمانده فرصتسوزی نشود که حضور ما در این دنیا در کالبد جسمانی بسیارکوتاهتر از آن است که در تصور بگنجد.



