زهره مهرنوروزی-مذاکرات ایران و آمریکا از دهه 1360 آغاز شد. با این وجود مرور ادبیات ایران حتی در فضای انقلابی سالهای پایانی دهه 50 و سالهای نخست دهه 60 نشان میدهد که ایران هرگز در مذاکره را نبسته است. یک هفته پس از پیروزی انقلاب مهندس مهدی بازرگان، نخست وزیر دولت موقت در مصاحبهای با نیویورک تایمز گفته بود: «دولت ایران مشتاق است روابط خوب خود با امریکا را از سر بگیرد»
یکی از نخستین ملاقاتها پس از پیروزی انقلاب، دیدار صدرحاج سیدجوادی، وزیر دادگستری دولت موقت با کاردار سفارت امریکا بود؛ در این دیدار سیدجوادی با اشاره به پیشینه مثبت روابط ایران و امریکا، ذکر کرد دلیلی برای نداشتن روابط نزدیک و سودمند دوجانبه وجود ندارد.
دیدار بعدی، مذاکرات بازرگان با برژینسکی، معاون امنیتی کارتر بود. دولت الجزایر برای شرکت در سالگرد استقلال خود از سران برخی کشورها ازجمله نخستوزیر ایران دعوت به عمل آورده بود که در حاشیه این مراسم و در روز ۱۰ آبان ۵۸ بازرگان مطابق آنچه پیش از سفر با سفارت امریکا در تهران هماهنگ شده بود با برژینسکی دیدار و گفتوگو کرد.
یکی از مشهورترین تعاملات میان سران دو کشور در این بازه تماس تلفنی بوش با دفتر ریاستجمهوری وقت است که مطابق خاطرات هاشمی و بیان وی در خطبههای نماز جمعه، گویا فرد دیگری خود را به جای رییسجمهور جا زده بود و با بوش صحبت کرده بود.
به جز این مورد، اما مذاکرات متعدد و بعضا محرمانه دیگری در این بازه میان نمایندگان دو طرف صورت گرفت که آزادی گروگانهای امریکایی در لبنان را میتوان نتیجه آن دانست.
از دیدارهای مهم در دهه 1370 ملاقات کروبی، رییس وقت مجلس با نمایندگان امریکایی در حاشیه اجلاس پارلمانهای جهان بود؛ این دیدار اولین و آخرین گفتوگوی یک رییس مجلس با مقامات امریکایی محسوب میشود. وقتی آلبرایت، وزیر خارجه دولت بیل کلینتون در فروردینماه ۱۳۷۷ طی گزارشی از سیاست خارجی امریکا به کنگره از وضعیت جدید در روابط ایران و امریکا تمجید کرد و در سخنان خود درباره روابط دو کشور به طور غیرمستقیم از سیاستهای گذشته امریکا در قبال ایران عذرخواهی کرد، بسیاری مطمئن شدند که این مسیر در روابط پرتنش دو کشور سهلتر از گذشته پیگیری خواهد شد. آلبرایت سپس از ایرانیها دعوت کرد برای ترسیم یک نقشه راه منتهی به عادیسازی روابط به امریکا بپیوندند. به دنبال تحرکات و سخنان مساعد بیل کلینتون و مادلین آلبرایت در قبال ایران دولت امریکا تحریمهای اقتصادی متوجه ایران را کاهش داد و مجوز فروش موادغذایی و پزشکی را به ایران صادر کرد. حدود سه ماه دیگر نیز وزارت امور خارجه امریکا به منظور کاهش تنش نام «سازمان مجاهدین (منافقین) خلق» را در لیست سازمانهای تروریستی قرار داد. کمال خرازی در آن دوران وزیر خارجه بود و ازجمله حضور همزمان مقامهای ایرانی و امریکایی در این دوران در کنفرانسها و نشستهای بینالمللی، فضایی برای مراودات طرفین ایجاد کرد. یکی از این موقعیتها در سال ۱۳۸۰ و کنفرانس بُن رقم خورد که گزارشها و اظهارنظرهای متعددی درباره گفتوگوهای غیررسمی و محرمانه بین دو کشور مخابره شد.
یکی از مهمترین موضوعات مذاکره ایران با آمریکا برای دستیابی ایران به دانش هسته ای است که در دوران ریاست جمهوری حسن روحانی منجر به امضای معاهده برجام شد. اما تلاش امریکا برای خروج از برجام برنامهای بود که دونالد ترامپ از زمان شرکت در انتخابات ریاستجمهوری امریکا در سر داشت. در نهایت در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷ دولت ایالات متحده امریکا رسما از برجام خارج و بازگشت تحریمها به صورت گذشته را اعلام کرد و برای انجام مجدد مذاکرات در صورت تمایل ایران اعلام آمادگی کرد. مذاکراتی که در دولت بعدی یعنی بایدن نیز ادامه پیدا کرده اما تا به امروز به نتیجهای نرسیده است.
در ماجرای هسته ای ایران دولت های آمریکا هربار از گزینه نظامی در کنار مذکرات سخن می گفتند و در کنار آن کشور ما با تحریم های ناجوانمردانه آمریکا مواجه بود تا سال 1404 که تحریم ها روز به روز بیشترمی شود اما برگه برنده کشور ما در تمام مذاکرات همراهی میدان با دیپلماسی است. با توجه به شناخت رهبر انقلاب از رفتارهای دولت آمریکا به مذاکرات و نتایج آن خوشبین نیستند کما اینکه به تجربه ثابت شد بعد از مذاکره آمریکا شدت تحریم هابیشترشد . مانند مذاکرات دیروز در عمان که بار دیگر ترامپ دستور تحریم ایران را صادر کرد در حالی که برای گزینه نظامی هم آماده است به همین علت نیروی دریایی غیور ایران و تمامی نیروهای مسلح ایران برای گزینه نظامی آمریکا در آمادگی کامل به سر می برد تا به زیاده خواهی های ترامپ رییس جمهور جنگ طلب آمریکا پاسخی شایسته دهد.
